ઉનાળામાં પશુપાલન અને દુધાળા પશુઓની માવજત

અત્યારના આ સમયમાં આંખુ વિશ્વ “ગ્લોબલ વોર્મિંગ” ની સામે ઝુમી રહ્યું છે ત્યારે આવા સમયે પશુપાલકે ઉનાળામાં પોતાના મૂલ્યવાન પશુઓની સારસંભાળ રાખવી ખૂબજ જરૂરી

[ વધુ માહિતી..]

ખાતરનો છંટકાવ (ફોલીઅર ફર્ટિલાઇઝેશન – Foliar Fertilization)

દ્રાવ્ય ખાતરોનો છોડવા/ઊભા પાક પર છંટકાવ કરવામાં આવે તેને ફોલીયર ફર્ટિલાઈઝેશન (Foliar Fertilization) કહેવામાં આવે છે. ખાતરોનાં છંટકાવથી પાકની જથ્થામાં તત્વો માટેની જરૂરીયાત પુરી

[ વધુ માહિતી..]

રાઈમાં જીવાત અને રોગનું નિયંત્રણ (Insect and Disease Control in Mustard)

ખેડૂતમિત્રો રાઈના (mustard) પાકમાં રોગ અને જીવાતનું અસરકારક નિયંત્રણ કરવું જરૂરી છે. રાઈના(mustard) પાકમાં થતા વિવિધ રોગ અને જીવાતનું નિયંત્રણ કેવી રીતે કરવું એ

[ વધુ માહિતી..]

જીરામાં જીવાત અને રોગનું નિયંત્રણ (Insect and Disease Control in Cumin)

ખેડૂતમિત્રો જીરાના (cumin) પાકમાં રોગ અને જીવાતનું અસરકારક નિયંત્રણ કરવું જરૂરી છે. જીરાના(cumin)પાકમાં થતા વિવિધ રોગ અને જીવાતનું નિયંત્રણ કેવી રીતે કરવું એ જાણો.

[ વધુ માહિતી..]

ઘઉંના પાકમાં જીવાત અને રોગોનું નિયંત્રણ (Insect and Disease control in wheat)

જો ઘંઉના (wheat) પાકમાં જીવાત અને રોગોનું સમયસર નિયંત્રણ ના કરવામાં આવે થઈ ખેડૂતોને ઘણું નુકસાન થઇ શકે છે. ઘંઉમાં (wheat) થતા રોગ જેવાકે

[ વધુ માહિતી..]

પશુ વીમો (Cattle Insurance)

જાનવરના મોત, કાયમી ખોડખાંપણ કાં તો સદંતર ઉત્પાદન બંધ થઈ જાય તેવા કિસ્સાઓમાં પશુ વીમા (cattle insurance) દ્વારા ખેડૂતોને રક્ષણ મળે છે. પરંતુ આપણા

[ વધુ માહિતી..]

કપાસની ગુલાબી ઈયળના (pink worm) જીવનચક્રનું નિયંત્રણ

મુખ્ય રોકડીયા પાકોમાં આગવું સ્થાન ધરાવતા કપાસના પાકને ખેડૂતો ‘સફેદ સોનું’ પણ કહે છે. કપાસની ખેતીમાં બદલાતા જતા પરિબળો જેવા કે, નવી જાતોની આડેધડ

[ વધુ માહિતી..]

ખેડૂતો માટે ઉપયોગી – પિયત મંડળી દ્વારા સહભાગી સિંચાઇ વ્યવસ્થા (water users association)

આપણાં દેશની મોટા ભાગની વસ્તી ગામડામાં રહે છે, જેમનો આજીવિકાનો મુખ્ય આધાર ખેતી છે. સારી ખેતી ઘણાં પરિબળો ઉપર આધાર રાખે છે, જે પૈકી

[ વધુ માહિતી..]

ખેતીમાં નુકસાનકારક ગાજર ઘાસ (કોંગ્રેસ ઘાસ – Parthenium) માંથી કમ્પોસ્ટ બનાવવાની રીત

ખેડૂતમિત્રો, ગાજર ઘાસ અથવા કોંગ્રેસ ઘાસ (Parthenium) એક જાતનું નિંદામણ છે જે ખેતી અને જમીન માટે ખુજ નુકસાનકારક છે.  આ ઘાસનો ખુબજ ઝડપથી ફેલાવો

[ વધુ માહિતી..]

કીટનાશકોના (pesticide) અસરકારક ઉપયોગમા ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો

પાક ઉત્પાદન વધારે મેળવવા માટે પાક સંરક્ષણ અંગેની સાચી સમજ હોવી ખુબ જ જરૂરી છે. કીટનાશક (pesticide) માટે જુદી જુદી પધ્ધતિઓ અપનાવવામાં આવે છે.

[ વધુ માહિતી..]

વધુ પડતા સિંચાઇના પાણીથી થતા ગેરલાભ

ખેડૂતમિત્રો, ખેતીમાં પાકને યોગ્ય પ્રમાણમાં જ પિયત આપવું જરૂરી છે. કોઈપણ પાકને તેમજ કોઈપણ પ્રકારની જમીનમાં જરૂરિયાત કરતા વધારે પ્રમાણમાં પાણી (excess irrigation) આપવામાં

[ વધુ માહિતી..]

ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠન (FPO) – ખેડૂતોના ઉત્કર્ષનું નવું અભિગમ

ખેડૂતમિત્રો તમે સરકાર દ્વારા ચાલુ કરવામાં આવેલ ખેડૂત ઉત્પાદન સંગઠન (એફ.પી.ઓ ) વિષે તો સાંભળ્યુંજ હશે. આજે આપણે એફ.પી.ઓ શું છે એ વિષે વધુ

[ વધુ માહિતી..]

સૂર્યશકિત કિસાન યોજના – ખેડૂતમિત્રો માટે સૂર્યશકિતથી વીજ ઉત્પાદનની યોજના

ખેડૂતમિત્રો, ગુજરાત સરકાર દ્વારા ગયા અઠવાડિયે સૂર્યશક્તિ કિસાન યોજના જાહેર કરવામાં આવેલ છે. આ યોજના થકી  ખેડૂતો પોતાના ખેતરમાં સૂર્યશકિતથી વીજ ઉત્પાદન કરી શકશે

[ વધુ માહિતી..]

પશુ આહારમાં મિનરલ મિક્ષ્ચરનું (mineral mixture) મહત્વ

અગાઉના જમાનામાં જાનવરોને જ્યારે ચરવા છોડવાની પ્રથા હતી ત્યારે જાનવરો પોતે પોતાનાં શરીરને જરૂરી એવા પોષક તત્વો ખૂણેખાંચરે ચરીને મેળવી લેતા. આજે પરિસ્થિતિ બદલાતાં

[ વધુ માહિતી..]

શેઢા પાળા પર કેવા વૃક્ષો વાવવા

શેઢા ઉપર વૃક્ષો કેમ ઉગાડવા જોઈએ ? શેઢા ઉપર વૃક્ષો વાવવાથી સીધો પવન કે જે આપણા પાકને નુકશાન કરે છે, જો વૃક્ષો વાવેલા હોય

[ વધુ માહિતી..]

મધમાખી પાલન(beekeeping) – ખેડૂતો માટે પૂરક આવકનું સાધન

ખેડુતમિત્રો, મધમાખી પાલન (beekeeping) ખેતીમાં એક પૂરક વ્યવસાય તરીકે એક સારું આવકનું સાધન છે. મધમાખીઓ ખેતીમાં એક અગત્યનો ભાગ ભજવે છે જેથી કરીને ખેડૂતો

[ વધુ માહિતી..]

સજીવ ખેતીમાં સીતાફળનો જંતુનાશક (insecticide) તરીકે ઉપયોગ

હરિતક્રાંતિ બાદ રાસાયણિક જંતુનાશકોનો ખૂબ જ વધુ પ્રમાણમાં અને આડેધડ ઉપયોગ થતો આવ્યો છે પરિણામે જંતુઓમાં પ્રતિકારકતા, વસ્તી વિસ્ફોટ અને વાતાવરણમાં રાસાયણિક કીટનાશકોના અવશેષો

[ વધુ માહિતી..]

ખેતી પાકોમાં નુકશાન કરતી વિવિધ પરજીવી વનસ્પતિઓ (parasitic plant)

ખેડુતમિત્રો, ખેતીમાં વિવિધ પ્રકારની પરોપકારી વનસ્પતિઓ (parasitic plants) ઘણું નુકસાન કરી શકે છે. આ વનસ્પતિઓનું તેમનું નિયંત્રણ કેવી રીતે કરવું એ જાણો. અમરવેલ (સંપૂર્ણ થડ પરજીવી)

[ વધુ માહિતી..]

ખેતી પાકોમાં ઉધઈનુ નુક્સાન અને તેનુ સંકલીત નિયંત્રણ (termite control)

ઉધઈ એક અગત્યની બહુભોજીય રાષ્ટ્રીય જીવાત છે. ઉષ્ણકટિબંધના પરદેશોમાં જમીનમાં રાફડો બનાવી રહેતી ઉધઈ શેરડી, મગફળી, કપાસ, ઘઉં, મકાઈ, ભીંડા, રીંગણ, મરચી, ફળઝાડ અને

[ વધુ માહિતી..]

શિયાળુ પાકોમાં પિયત કયારે આપવું?

પાકના તંદુરસ્ત વિકાસ માટે તેમજ જમીનની જાળવણી માટે પાકને જરૂરિયાત મુજબનું પિયત આધુનિક પિયત પદ્ધતિ જેવીકે ટપક સિંચાઈ પદ્ધતિ, ફુવારા પિયત પદ્ધતિથી આપવું જોઈએ

[ વધુ માહિતી..]

શિયાળુ પાકોમાં નિંદણ નિયંત્રણ (weed control)

શિયાળુ પાકો જેવા કે ઘઉં, ચણા, રાઇ, જીરૂ, લસણ, ડુંગળી, ઇસબગુલ, ચિકોરી અને બટાટાના પાકમાં નિંદણ નિયંત્રણ (weed control) માટે કેવા પ્રકારની પદ્ધતિ ઉતમ

[ વધુ માહિતી..]

શિયાળુ પાકોમાં પોષણ વ્યવસ્થા (nutrition management)

હાલની આધુનિક ખેતી પદ્ધતિમાં ટૂંકાગાળામાં વધુ ઉત્પાદન આપતી પાકોની જાતો તેમજ ઘનિષ્ઠ ખેતી પદ્ધતિ દ્વારા એકમ વિસ્તારમાં વર્ષમાં એક કરતાં વધારે વખત પાકોનું વાવેતર

[ વધુ માહિતી..]

જંતુનાશક દવાનો છંટકાવ કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો (pesticide safety)

ખેડુતમિત્રો, તમે હમણા મહારાષ્ટ્રમાં જંતુનાશક દવાની ઝેરી અસરથી થોડા ખેડુતોની આકસ્મીક મોતના સમાચાર સાંભળ્યા હશે. વૈજ્ઞાનિક સંશોધન મુજબ યોગ્ય પ્રમાણમાં જંતુનાશકોનો ઉપયોગ કરી રોગ

[ વધુ માહિતી..]

કયા શિયાળુ પાકને કેટલું પિયત જોઇએ (winter crop irrigation)

મિત્રો, આજે દિવસેને દિવસે ટપક પિયતનો વ્યાપ વધતો જાય છે. વળી, આ પિયત પદ્ધતિથી ખર્ચ પણ ઘટે છે અને ઉત્પાદન પણ વધુ મળે છે

[ વધુ માહિતી..]

સજીવ ખેતીનું (organic farming certification) પ્રમાણનપત્ર કેવી રીતે મેળવવું?

સજીવ ખેતી (organic farming) એ કૃત્રિમ સંસાધનો (ઇનપુટસ)ના ઉપયોગ વગર તેમજ પર્યાવરણની ગુણવત્તાની જાળવણી અને વિકાસ કરીને, સ્થાનિક રીતે ઉપલબ્ધ કુદરતી સ્ત્રોત તથા રોગ/જીવાત

[ વધુ માહિતી..]

બાગાયત ખાતાની ૨૦૧૭-૧૮ વર્ષની નવી સહાય (subsidy) યોજ્નાઓ

ચાલુ નાણાંકીય વર્ષ ૨૦૧૭-૧૮ માટે બાગાયત ખાતા દ્વારા ચાર નવી યોજના અમલીકરણમાં મૂકવામાં આવેલ છે. જેની વિગત નીચે મુજબ છે. જે માટે i-khedut પોર્ટલ

[ વધુ માહિતી..]

નીમ કોટેડ યુરીયાના (neem coated urea) ફાયદા

છોડને તેમી વ્રુધ્ધિ અને વિકાસ માટે ૧૬ જેટલા પોષક તત્વોની જરૂરીયાત હોય છે અને છોડ આ પોષક તત્વોને જમીનમાંથી તેના મૂળ વડે ખેંચી પોતાની

[ વધુ માહિતી..]

૭/૧ર પત્રકમાં કઇ માહિતી સમાયેલી હોય છે?

૭/૧ર એટલે કે રેકર્ડ માટે નકકી કરેલા કુલ ૧૮ પત્રકો પૈકી પત્રક નં. ૭ અને પત્રક નં. ૧ર એમ બે પત્રકોને સંકલિત કરીને બનાવવામાં

[ વધુ માહિતી..]

ખેતી માટે અસરકારક જમીન સુધારક – જીપ્સમ (Gypsum)

જીપ્સમને (Gypsum) ગુજરાતી ભાષામાં ચિરોડી કહે છે. જીપ્સમનું રાસાયણિક બંધારણ કેલ્શિયમ સલ્ફટ (CaSo4) છે. જીપ્સમ એ દ્વિતીય ખનીજ સ્વરૂપે કુદરતી રીતે બહુ મોટા જથ્થામાં

[ વધુ માહિતી..]

પુરની પરિસ્થિતીમાં પાક બચાવવા માટેની ખેડૂતોને ભલામણ (flood advise)

રાજયમાં વરસાદની અનિયમીતતાને કારણે ઘણીવાર ચોમાસાના સમયગાળા દરમ્યાન ભારે અતિભારે વરસાદ થતાં પુરની પરિસ્થિતી ઉભી થવા પામે છે. જેથી અસરગ્રસ્ત સંબધીત વિસ્તારોમાં ખેતરોના ઉભા

[ વધુ માહિતી..]

સ્વચ્છ દુધ (clean milk) ઉત્પાદન માટે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો

સ્વચ્છ દુધ (clean milk) એટલે જે દુધ તંદુરસ્ત દુધાળા પશુઓ દ્વારા ઉત્પન થયેલુ હોય, જે સામાન્ય બંધારણ તેમજ સારો સ્વાદ અને સુગંધ ધરાવતુ હોય

[ વધુ માહિતી..]

નીલગિરીની (eucalyptus) ખેતીમાં ધ્યાન રાખવાની બાબતો

નીલગિરિ (Eucalyptus) એ દુનિયામાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં ઉછેરાતું જંગલી વૃક્ષ છે. ભારત એ બીજા નંબરનો નીલગિરિ વાવેતર કરતો દેશ છે. નીલગિરિની આશરે ૯૦૦ જેટલી

[ વધુ માહિતી..]

વરસાદના પાણીનું ભુગર્ભમાં જળસંચયન (groundwater recharge)

ગુજરાત રાજયનો લગભગ ૭૦ ટકાથી વધુ વિસ્તાર સૂકો અને અર્ધસૂકો છે. જેમાં વરસાદ ઓછો અને અનિયમિત છે. તેમજ દર બે ત્રણ વર્ષે દુકાળનો સામનો

[ વધુ માહિતી..]

ગાય આધારીત જૈવીક ખાતર અને કીટ નાશક બનાવવાની પધ્ધતી

ખેતઉત્પાદન માટે યુરીયા અને પેસ્ટીસાઇડસના વપરાશથી થતા પર્યાવરણનું નુકશાન તથા માનવ અને પશુ-પક્ષીઓને થઇ રહેલા નવા નવા રોગો દ્વારા થતા નુકસાનથી બચવા અને આજની

[ વધુ માહિતી..]

વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવો અને નિયંત્રકોં (growth regulator) દ્વારા વધુ ઉત્પાદન

ખેડુતમિત્રો, પાકમાં વૃદ્ધિ નિયંત્રણ કરનારા પદાર્થો (વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવો/વૃદ્ધિ નિયંત્રકોં અથવા હોર્મોન્સ, growth regulator) પાકના સારા વિકાસ અને ઉત્પાદમાં ખુબ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. પાકની

[ વધુ માહિતી..]

પશુ રોગોમાં પ્રાથમિક સારવાર

પશુઓમાં પણ માણસની જેમ જ સામાન્ય બિમારીઓ જેવી કે, ઝખમ, ગડ ગુમડ, તાવ, સોજો, દુખાવો, આફરો વગેરે જોવા મળે છે. જેમાં કેટલીક વખતે યોગ્ય

[ વધુ માહિતી..]

ધોરણ ૧૦ પછી ક્રુષિ સંલ્ગન પોલીટેક્નીક અભ્યાસક્ર્મો (agriculture diploma)

ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલ કૃષિ યુનિવર્સિટીઓ ધોરણ ૧૦ પછી વિવિધ કૃષિ સંલગ્ન પોલીટેકનિકના અભ્યાસક્રમમાં (agriculture diploma) જોડાઈ ખેડૂતપુત્ર ક્રુષિમાં આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ ખેતીમાં આમૂલ પરિવર્તન

[ વધુ માહિતી..]

પશુ રહેઠાણની જગ્યા જંતુમુક્ત રાખવાના ઉપાય

પશુ રહેઠાણની જગ્યાને જંતુમુક્ત કરવાનો મુખ્ય આશય જે તે જગ્યાને કોઈપણ જાતના ચેપ રહિત કરવાનો હોય, તેના માટે વપરાતાં વિવિધ જંતુનાશકો બજારમાં ઉપલબ્ધ છે.

[ વધુ માહિતી..]

સાયલેજ (silage) દ્વારા લીલા ઘાસચારાનો ઉનાળા માટે સંગ્રહ

આપણા દેશમાં પશુઓ માટે લીલા ઘાસચારાની ઉપલબ્ધતા ઋતુ આધારીત છે. વર્ષાઋતુમાં તેમજ શિયાળામાં પશુઓને લીલો ચારો મળી રહે છે. આ ઋતુમાં વધુ પડતો લીલોચારો

[ વધુ માહિતી..]

હાઇડ્રોજેલ (Hydrogel) – ઓછા પાણીએ વધુ ખેતી

ગુજરાતમાં ક્ચ્છ, સૌરાષ્ટ્ર, ઉત્તર ગુજરાત અને મધ્ય ગુજરાતમાં પાણીની અછતને કારણે પાકને પુરતા પ્રમાણમાં પિયત આપવાની સગવડ ઓછી છે. જેને કારણે વરસાદ ખેંચાયતો પાક

[ વધુ માહિતી..]

ટ્રેકટરની (tractor) ખરીદી કરતી વખતે ધ્યાન રાખવાની બાબતો

ખેતીમાં વિવધ પ્રકારના ખેત કાર્યો સમયસર કરવા ખૂબ જ જરૂરી હોય છે. માનવ અને પશુબળથી ચાલતા ખેતયત્રોની કેટલીક મર્યાદાઓને કારણે આજના સમયમાં ટ્રેકટરનો (tractor)

[ વધુ માહિતી..]

જીવાત નિયંત્રણમાં લીમડાનો ઉપયોગ (pest control using neem)

આપણા વિસ્તારમાં જોવા મળતી વિવિધ વનસ્પતિઓ જેવી કે લીમડો, કણજી, નફફટીયો, અરડૂસી, પીળી કરેણ, સેવંતી, બોગનવેલીયા, મત્સયગંધાતી, ફૂદીનો, ધત્રો, ડમરો, લસણ, આંકડો, તમાકુ, સીતાફળી,

[ વધુ માહિતી..]

શેડનેટ હાઉસમાં ઉનાળામાં લીલા શાક્ભાજીની ખેતી (shade net house farming)

લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજીમાં ખાસ કરીને પાલક, તાંદળજો, મેથી અને ધાણાનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી પાકોને ઠંડુ અને ઓછા ભેજવાળું હવામાન પસંદ

[ વધુ માહિતી..]

આંબાના પાકમાં ફુલભમરીનું (Blossom midge) નિયંત્રણ

ખેડુતમિત્રો, સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આાંબાના બગીચાઓમાં કૂલભમરી (બલોસમ મીજ- Blossom Midge) નામની જીવાતનો ઉપદ્રવ વ્યાપક પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. આ જીવાતની કેરીના ઉત્પાદનમાં સારું એવું

[ વધુ માહિતી..]

નફાકારક પશુપાલન માટે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો

ખેડુતમિત્રો, તમે પશુપાલનમાં થોડી બાબતોનો ખ્યાલ રાખીને તમારો નફો વધારી શકો છો. વિયાણ સમયે નવજાત બચ્ચાની ખાસ કાળજી રાખો અને નવજાત બચ્ચાંને વિયાણ પછી

[ વધુ માહિતી..]

ખળા, ગમાણના ઘાસમાંથી ગળતીયું ખાતર

ખેડૂતમિત્રો, કિંમતી ડી.એ.પી./એન.પી.કે. જેવાં રાસાયણિક ખાતરોના કરકસરયુકત વપરાશ માટે આપણા ખળા, ગમાણ કે ખેતરમાં પાકના ઊભા ઘાસને બાળવાના બદલે તેને ડી.એ.પી., યુરિયા તથા જીપ્સમ

[ વધુ માહિતી..]

જમીન પરીક્ષણની (soil testing) ઘરગથ્થુ પધ્ધતિઓ

નફાકારક ખેતી માટે જમીનનું યોગ્ય વ્યવસ્થાપન ખૂબ જ આવશ્યક છે. જમીનની પરિસ્થિતિનો આધાર જમીનના ભૌતિક ગુણધર્મો જેમ કે પોત, જમીનનો બાંધો, પ્રત, નિતાર વગેરે

[ વધુ માહિતી..]

શિયાળુ પાકમાં પાણીનો કાર્યક્ષમ ઉપયોગ (winter crop irrigation)

પાકના તંદુરસ્ત વિકાસ માટે તેમજ જમીનની જાળવણી માટે પાકને જરૂરિયાત મુજબનું પિયત આધુનિક પિયત પદ્ધતિ જેવીકે ટપક સિંચાઈ પદ્ધતિ, ફુવારા પિયત પદ્ધતિથી આપવું જોઈએ

[ વધુ માહિતી..]

શિયાળુ પાકોમાં પુર્તિ ખાતર (supplementary fertigation in Rabi crops)

પૂર્તિ ખાતર (supplementary fertigation) એટલે પાક વાવ્યા બાદ પાકની વૃદ્ધિ દરમ્યાન આપવામાં આવતું ખાતર. જે આપવા માટે પાકનો જીવનકાળ, જમીનનો પ્રકાર, ખાતરનો પ્રકાર અને

[ વધુ માહિતી..]

જીવાત નિયંત્રણ વ્યવસ્થામાં પિંજરપાકનું (trap crop) મહત્વ

આધુનિક ખેતીમાં વધુ પાક ઉત્પાદન મેળવવા માટે પાક સંરક્ષણ એક અગત્યનું અને અનિવાર્ય અંગ બની ગયું છે તેમ કહીએ તો પણ કાંઈ ખોટું નથી.

[ વધુ માહિતી..]

ખેતીમાં નુકસાન કરતી જીવાતના નિયંત્રણ માટે વિષ પ્રલોભિકાનો (poison bait) ઉપયોગ

ખેતી પાકોમાં નુકસાન કરતા કીટકો અને બીજા પ્રાણીઓના નિયંત્રણ માટે જુદા જુદા રસાયણોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આવા કીટકો (જીવાતો) અને પ્રાણીઓની ખાસ પ્રકારે

[ વધુ માહિતી..]

અમૃત માટી બનાવવાની રીત અને તેની દેખભાળ

ખેડુતમિત્રો, અમૃત માટીને કાયમી ઉપજાઉ એટલે કે જીવંત રાખી શકાય છે, એટલે આ માટીને અમૃત માટી કહેવાય છે. છોડના વિકાસ માટે જરૂરી દરેક રાસાયણીક,

[ વધુ માહિતી..]

સેપ્ટેમ્બર મહિનામાં ભલામણ કરેલ ખેતીના કાર્ય (recommended agriculture work for september)

ખેડુતમિત્રો, સેપ્ટેમ્બર મહિનામાં ભલામણ કરેલ ખેતીના (recommended agriculture work for september) કાર્ય નિચે મુજબ છે. તુવેરના પાકમાં કુલ અવસ્થા બાદ આંતરખેડ કરવી નહિ. ડાંગરની

[ વધુ માહિતી..]

ચોમાસામાં થતા પશુના રોગો અને તેમનો ઉપચાર

ખેડુતમિત્રો, ચોમાસામાં વરસાદને લીધે મચ્છર, માખી, બેક્ટેરીયા, વાઇરસ વિગેરેનો ઉપદ્રવ ખુબ વધી જાય છે જેને કારણે પશુઓમાં રોગોનું પ્રમાણ વધી જાય છે. આ રોગોને

[ વધુ માહિતી..]

ખરીફ પાકોમાં પૂર્તિ ખાતર (supplementary fertigation in Kharif crops)

પૂર્તિ ખાતર (supplementary fertigation) એટલે પાક વાવ્યા બાદ પાકની વૃધ્ધિ દરમ્યાન આપવામાં આવતું ખાતર. જે આપવા માટે પાકનો જીવનકાળ, જમીનનો પ્રકાર, ખાતરનો પ્રકાર અને

[ વધુ માહિતી..]

ચોમાસુ પાકોમાં સુકારા અને મૂળખાઇ રોગનું નિયંત્રણ

ચોમાસુ પાકોમાં જુદા જુદા પ્રકારના સુકારા અને મૂળખાઇ રોગ જમીન જન્ય રોગકારક જીવાણુ દ્વારા ફેલાતા હોય છે. આ રોગ દ્વારા ઘણુ જ નુકશાન થતું

[ વધુ માહિતી..]

ઓગસ્ટ મહિનાના ક્રુષિ કાર્ય (recommended agriculture work for August month)

ખેડુતમિત્રો, ઓગસ્ટ મહિનામાં ભલામણ કરેલા ક્રુષિ કાર્ય (recommended agriculture work for august month) નિચે મુજબ છે. દિવેલા ભલામણ કરેલ જાતો : જીએયુસીએચ-૧, જીસીએમ-ર, ૪,

[ વધુ માહિતી..]

શ્રી પધ્ધતિથી ડાંગરનું વધુ ઉત્પાદન

ખેડુતમિત્રો, સામાન્ય રીતે માનવામાં આવે છે કે ચોખા જલજ વનસ્પતિ છે અને સ્થગિત પાણીમાં ઉગે છે. ચોખા જલજ વનસ્પતિ નથી. તે પાણીમાં ટકે છે,

[ વધુ માહિતી..]

ચોમાસાના વાવણી પછીના ખેત કાર્ય

ખેડુતમિત્રો, તમે ચોમાસામાં જલ્દી વાવનાના પાક જેવા કે તલ, મગફળી, મકાઈ, બાજરી, જુવાર વગેરેની વાવણી કરી લીધી હશે અને આ પાક અત્યારે 3 થી

[ વધુ માહિતી..]

કપાસમાં ગુલાબી ઇયળનું સંકલિત નિયંત્રણ (pink bollworm control)

ગુજરાતમાં આશરે ૨૬ લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં કપાસ નું વાવેતર થાય છે. કપાસ ની ખેતીમાં વાવણી થી માડીને કાપણી સુધી વિવિધ અવરોધક પરિબળો ભાગ ભજવતા

[ વધુ માહિતી..]

સોઇલ હેલ્થ કાર્ડનું મહત્વ (Importance of soil health card)

સોઈલ હેલ્થ કાર્ડ (Soil health card) જમીનનો પ્રકાર, જમીનમાં પોષક તત્વોની લભયતા, જમીનની ફળદ્રુપતા, જમીનમાં ખારાશ અને ભામિકતા વગેરે માહિતી મળે છે . છેલ્લા

[ વધુ માહિતી..]

મગફળીના પાક્માં જમીન જ્ન્ય રોગોનું નિયંત્રણ (soil born disease control in groundnut)

ખેડુતમિત્રો, ગયા લેખમાં ચોમાસુ મગફળીના પાક વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી. મગફળીના પાક્માં જમીન જ્ન્ય રોગોનું નિયંત્રણ (soil born disease control in groundnut) કઇ

[ વધુ માહિતી..]

જુલાઇ મહિનામાં ભલામણ કરેલા ખેતીના કાર્ય (recommended agriculture work for July)

ખેડુતમિત્રો ચોમાસાની શરુઆત થઇ ચુકી છે અને જુલાઇ મહિના માટે ભલામણ કરેલા ખેતીના કાર્ય (recommended agriculture work for July) નિચે મુજબ છે. વિવિધ બાગતી

[ વધુ માહિતી..]

જૈવિક નિયંત્રણ (bio-control): ટ્રાઇકોડર્મા ફુગ દ્વારા અન્ય રોગકારક ફુગનું નિયંત્રણ

રાસાયણિક ખાતરો, કીટકનાશકો, રોગનાશકો તથા જંતુનાશક દવાઓના અતિશય અને આડેધડ ઉપયોગ કરવાથી પર્યાવરણ અને મનુષ્યજીવન ઉપર અવળી અસર પડી છે. હરિયાળી ક્રાંતિને કારણે રાસાયણિક

[ વધુ માહિતી..]

કૃષિ અને સંલગન અભ્યાસક્રમમાં પ્રવેશ પ્રક્રિયા માટે માર્ગદર્શન

કૃષિ અને સંલગન અભ્યાસક્રમમાં પ્રવેશ પ્રક્રિયા માટે માર્ગદર્શન અંગે નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટી દ્વારા ધોરણ-૧ર વિજ્ઞાન પ્રવાહ પછીના સ્નાતક કક્ષાના વિવિધ અભ્યાસક્રમો કાર્યરત છે. આ

[ વધુ માહિતી..]

જુન મહિનાના ભલામણ કરેલા કાર્યો (recommended agriculture work for June)

ખેડુતમિત્રો, જુન મહિનામાં ખેતી અને પશુપાલનને લગતા ભલામણ કરેલા કાર્યો (recommended agriculture work for June) નિચે મુજબ છે. શેઢાપાળાનું ઘાસ સાફ કરવું. ઇચ્છીત જાતનું

[ વધુ માહિતી..]

પ્રધાનમંત્રી પાક વીમા યોજના (Prime-minister’s crop insurance scheme)

ભારત દેશની કુલ વસ્તીના અંદાજે પ૬ ટકા વસ્તીની રોજીરોટી કૃષિ કે કૃષિ આધારિત ઉદ્યોગો થકી ચાલતી હોઈ કૃષિ એ આપણાં દેશની કરોડરજજૂ સમાન ગણાય

[ વધુ માહિતી..]

પશુ આહારમાં લીલા ઘાસ ચારાનું મહત્વ

ખેડુતમિત્રો, ચોમાસાની શરુઆત થતા વરસાદ પડતા જ કુમળું ઘાસ ઉગી નીકળે છે. ચોમાસામાં લીલો ચારો વધુ પ્રમાણમાં મળતો હોય પશુઓને વર્ષ દરમ્યાન લીલો ચારો

[ વધુ માહિતી..]

વરસાદના પાણીનું સંચય (rain water conservation) કઇ રીતે કરવુ?

ખેડુતમિત્રો, ચોમાસું આવવામાં જ છે. આવા સમયે, વરસાદના પાણીનું સંચય (rain water conservation) કઇ રીતે કરવું જેથી ચોમાસા પછી પાક સારો મળી શકે એ

[ વધુ માહિતી..]

સુકી ખેતી (Dry farming)

ગુજરાત રાજ્યની કુલ ૧૦૧ લાખ હેક્ટર ખેતીલાયક જમીન પૈકી ૨૨% વિસ્તારમાં જ પિયત થાય છે જયારે બાકીના ૭૮% વિસ્તારને ખેત ઉત્પાદન માટે ફક્ત વરસાદના

[ વધુ માહિતી..]

ચોમાસુ ખેતીમાં આગોતરુ આયોજન (kharif crop advance planning)

આપણો દેશ એક કૃષિ પ્રધાન દેશ છે. આપણા દેશમાં ચોમાસુની ઋતુમાં મોટાભાગની ખેતી કરવામાં આવે છે કારણ કે આપણી મોટાભાગની ખેતી વરસાદ પર આધારિત

[ વધુ માહિતી..]

ઉનાળુ ખેડનું મહત્વ (Importance of summer ploughing)

“ખેડ એ ખાતર બરાબર છે” અને “ખેડ, ખાતર અને પાણી, અન્નને લાવે તાણી” આવી પુરાણી કહેવતો મુજબ જમીન વ્યવસ્થાની સફળ ચાવી ઉનાળુ ખેડ કહી

[ વધુ માહિતી..]

મે મહિનાના ભલામણ કરેલા ક્રુષિ કાર્ય (recommended agriculture work for may)

ખેડુતમિત્રો, મે મહિના માટે ભલામણ કરેલા ક્રુષિ કાર્ય નિચે આપ્યા મુજબ છે. ઉનાળુ બાજરીના પાકમાં થુલી અવસ્થાએ પિયત અવશ્ય આપવું. ઉનાળુ મગના પાકમાં ફુલ

[ વધુ માહિતી..]

પશુઆહાર – પરાળનુ પોષણ મુલ્ય કઇ રીતે વધારવું

ગુજરાત રાજયના લગભગ મોટાભાગના વિસ્તારોમાં જૂનના અંત ભાગે અથવા જુલાઇના પ્રથમ સપ્તાહમાં વરસાદ ચાલુ થાય છે. પશુપાલન માટે આ સમય ઘણો જ કટોકટીનો છે.

[ વધુ માહિતી..]

એપ્રિલ મહિના માટે ભલામણ કરેલ ક્રુષિ કાર્ય

ઉનાળુ બાજરી ઉનાળુ બાજરીમાં દૂધીયા દાણા ખાતી લીલી ઇયળના ઉપદ્રવની શરૂઆતમાં લીમડાની લીંબોળીની મીંજનો ભૂકો પ૦૦ ગ્રામ (અર્ક) અથવા બેસીલસ થુરીન ઝીન્સીસ નામના જીવાણુનો

[ વધુ માહિતી..]

ક્ષારવાળા પાણીનો ખેતીમાં ઉપયોગ કરતી વખતે માટે શું ધ્યાન રાખવું?

જમીનને સમતલ કરી, પહોળા માથાવાળા નીક-પાળા બનાવી પાળાના ઢાળ પર પાકનું વાવેતર કરવું જોઈએ જેથી પાણી બીજના સીધા સંપર્કમાં ન આવે તેમજ મુળ વિસ્તારમાં

[ વધુ માહિતી..]

બીજ માવજત શા માટે જરૂરી છે?

બીજની અંદર કે તેની સપાટી પર રહેલ રોગકારકોનાં નાશ માટે બીજને આપવામાં આવતી ફૂગનાશક કે જીવાણુંનાશક દવાની માવજતને બીજ માવજત કહેવામાં આવે છે. આ

[ વધુ માહિતી..]

મલ્ચિંગ (mulching) – ઓછા પાણીએ વધુ ખેતી

આજની આ એકવીસમી સદીનો માનવી કુદરતી કે બીજા સંકટોથી બચવા તે વિજ્ઞાનનો સહારો લે છે અને તેના કારણે જ આજે સમગ્ર વિશ્વમાં ઘણી શોધ

[ વધુ માહિતી..]

ખેતીમાં યાંત્રિકીકરણ માટેની સહાય યોજનાઓ (farm mechanisation subsidy)

ગુજરાત સરકારનો કૃષિ અને સહકાર વિભાગ ખેતીના યાંત્રિકી કરણ માટે ખેડુતોને વિવિધ પ્રકારની સહાય (farm mechanisation subsidy) આપે છે. આ ઉપરાંત કૃષિ અને સંલગ્ન

[ વધુ માહિતી..]

કપાસની સાંઠીમાંથી સેન્દ્રીય ખાતર બનાવવાની રીત (Organic fertilizer from crop remains)

છેલ્લા બે દાયકા દરમિયાન રાસાયણિક ખાતરનો વપરાશ કૂદકે ને ભૂસકે વધતો જાય છે. પરિણામે જમીનની ઉત્પાદકતા ઘટતી જાય છે. જમીનનું ભાૈતિક બંધારણ ખરાબ થતું

[ વધુ માહિતી..]

પંચગવ્ય – અનોખું બહુ ઉપયોગી કુદરતી ખાતર

ખેડુતમિત્રો, આજના જમાનામાં સજીવ ખેતીનું બહુ પ્રચલન છે. સજીવ ખેતી એટલે ખેતીની એવી પદ્ધતિ જેમાં યુરીયા કે બીજા કોઈ પણ પ્રકારના રસાયણિક ખતરો તેમજ

[ વધુ માહિતી..]

માર્ચ મહિના માટે ભલામણ કરેલા ક્રુષિ કાર્ય (Agriculture work for March)

ખેડુતમિત્રો માર્ચનો મહિનાથી ઉનાળાની શરૂઆત થઈ ચુકી છે. આ મહિનામાં કરવા લાયક ખેતીના કાર્ય (agriculture work for March) નીચે જણાવ્યા મુજબ છે. જુવાર શિયાળુ

[ વધુ માહિતી..]

ઉનાળામાં પશુઓની માવજત (Animal care in summer)

સામાન્ય રીતે ભેંસો ઠંડી ઋતુમાં અને ગાયો બારે માસ ઋતુકાળમાં આવતી હોય છે. ગરમીના તણાવથી પશુ ગરમીમાં કે ઋતુકાળમાં આવતું નથી. ગર્ભધારણ કરેલ પશુના

[ વધુ માહિતી..]

ફેબ્રુઆરી માસનાં ભલામણ કરેલા ક્રુષિ કાર્ય (Recommended agriculture work for February month)

ખેડુતમીત્રો, ખેતીમાં સફળ થવા માટે આગોતરી તૈયારી કરવી ખુબ જરૂરી છે. ફેબ્રુઆરી મહિના માટે ભલામણ કરેલા ક્રુષિ કાર્ય નીચે આપ્યા મુજબ છે. ઉનાળુ મગફળીના

[ વધુ માહિતી..]

પાકમાં સુક્ષ્મ તત્વોની (micronutrient) ઉણપ કઇ રીતે દુર કરવી?

ખેડૂત મિત્રો છોડને તેના પોષણ અને વ્રુધ્ધિ માટે ૧૭ આવશ્યક પોષક તત્વોની જરૂરીયાત રહે છે જે પૈકીના આયર્ન (લોહ), મેંગેનીઝ, ઝીંક(જસત), કોપર(ત્રાંબુ), બોરોન અને

[ વધુ માહિતી..]

સજીવ ખેતી (Organic Farming) કેવી રીતે કરવી?

સજીવ ખેતી (Organic Farming) એટલે શું સજીવ ખેતી (Organic Farming) એટલે ખેતીની એવી પદ્ધતિ જેમાં યુરીયા કે બીજા કોઈ પણ પ્રકારના રસાયણિક ખતરો તેમજ

[ વધુ માહિતી..]

પિયતની આધુનિક પધ્ધતિ એટલે ટપક સિંચાઇ પધ્ધતિ (Drip Irrigation)

ગુજરાત રાજ્યની કુલ ખેતિની જમીનનાં 79% ટકા વિસ્તારની સિંચાઇ ભુગર્ભજળથી (કવા, બોર વગેરે) થાય છે. સમયની સાથે ભુગર્ભજળ ભંડારો ઓછા થવાથી પાણીના જળ નીચા

[ વધુ માહિતી..]

નવી પાક વિમા યોજના (Prime-minister crop insurance scheme)

આ બુધવારે સરકાર દ્વારા નવી પ્રધાનમંત્રી પાક વિમા યોજનાની (Prime-minister crop insurance scheme) જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ યોજનાનો ધ્યેય ખેડુતો દ્વારા આપવું પડતું

[ વધુ માહિતી..]

જાન્યુઆરી માસના ક્રૂષિ કાર્ય

કપાસના પાક્માં એકાંતરે પાટલે જરૂરિયાત મુજબનું પિયત આપવું. ઉનાળું મગ્ફળી, બાજરી તથા મગ માટે ઇચ્છિત જાતો માટેના સર્ટિફાઇડ બીજ સરકાર માન્ય઼ અધિક્રુત વિક્રેતા પાસેથિ

[ વધુ માહિતી..]

ઘંઉના પાક્માં નિંદણ નીયંત્રણ કેમ કરવું

ઘંઉના પાક્માં રાસાય઼ણીક નીંદણ નીયંત્રણ માટે પેન્ડીમિથાય઼લીન સેન્દ્રીય તત્વ 600 લીટર પાણીમાં ઓગાળીને વાવણી બાદ ઘંઉ ઉગે એ પહેલા છાંટવી. ઉભા પાકમાં નિંદણ નીયંત્રણ

[ વધુ માહિતી..]

ઘઉંના પાકમા ઉધઇનું નિયંત્રણ કઇ રીતે કરવું

(1) બિજ માવજત દ્વારા ઘઉંના બીજ્ને વાવેતરના આગલા દિવસે એન્ડોસલ્ફાન 35 ઇસી 700 મિલી દવા 5 લીટર પાણીમાં દ્રાવણ બનાવી 100 કિલોગ્રામ બીજ્ને માવજત

[ વધુ માહિતી..]